
He whakamātautau me te hapa te taiao, he tāruarua me te pakanga.
Kāore he rerekētanga o te ngana ki te whakatutuki i te Hua Kupenga Koiora-Kanorau ki tētahi papa pūngao whakahou, ā, he uaua te tū tahi me ngā anga whakamahere, ngā kirimana EPC, me ngā wātaka whakahaere rawa e whakahaere ana i te huarahi e ngana ai tātou ki te mahi.
At Ethical Power, kua maha ngā tau e tuku ana mātou i te BNG puta noa i ngā pae pūngao rā me ngā pae BESS. Ko ngā kaupapa e mahi ana mātou e whakaatu ana i te nuinga o te wā he hua kupenga tata ki te 80%, me ētahi kaupapa e neke atu ana i te 100%. E whakahīhī ana mātou ki aua tatauranga, ā, he tohu ēnei ehara i te mea he whakaritenga ture noa iho tā mātou mō te BNG, engari he mea nui ki tā mātou kaupapa me te huarahi mahi.
Heoi, mēnā ka kōrerohia e mātou te BNG, kāore hoki mātou e kōrero pono mō te uaua o te whakatinanatanga i tōna āhua, me te take ko te āputa i waenga i te mea i whakatōkia me te mea i inehia, i whakahaerehia, i tautokona hoki tētahi o ngā wero tino uaua o te rāngai, he mahi kino tēnei mā te umanga.
Ki tō mātou whakaaro, he whakaaro pai rawa atu te whakaurunga o ngā whakaritenga BNG ki ngā hanganga pūngao hou (me ngā whanaketanga hou katoa) hei āwhina i te whenua me te hunga e mahi ana i runga i te whenua mō ngā tau e haere ake nei, engari kāore anō kia tino tika.
Mā tātou katoa e āwhina kia tae ki reira.
He aha i whai hua ai ngā pāmu rā me te BNG
Ko te pāmu pūngao rā, he hanganga rangitahi, ā, ki te whakahaeretia tika, ka pai ake te āhua taiao o te whenua i tērā i te tīmatanga o te hanganga.
Ko te nuinga o ngā kaupapa pūngao rā ā-tauine i te UK e whakawhanakehia ana i runga i ngā whenua ahuwhenua kua tino ahuwhenuatia. Ko te kounga o te oneone kei te Wāhanga 3b, iti iho rānei, ko te tikanga he iti noa te hua ka taea te whakaputa, arā, he witi, he kai rānei mā ngā kararehe.
He iti rawa te kanorau koiora o ngā māra kotahi e taea te whakatipu. Ehara tēnei i te whakahē; engari ko te āhua o te whakaputa kai. Ina whakatō koe i tētahi māra witi, ko te witi anake te mea e hiahiatia ana e koe. Ko ētahi atu mea he moumou wāhi, he kino rānei ki ō hua. He mahi tino uaua, he mahi uaua hoki te whakatipu kai hei whāngai i tētahi whenua, ā, he mahi e mihi ana mātou ki a rātou, engari kāore e taea e ngā hua me te kanorau koiora te noho i te wāhi kotahi.
Heoi, ina whakatā koe i te whenua ahuwhenua kounga iti, ka whakauru i ngā taha putiputi mohoao taketake, te whakato i ngā taiepa rakau, ngā ara whakaputanga purapura, me te whakaiti i ngā whakaurunga matū puta noa i te whenua tekau, rau rānei heketea, he nui te ōrau pikinga e pā ana ki te turanga. Ko tētahi wāhanga o tēnei he iti noa iho te tapuwae o ngā pāmu rā; tata ki te 3-5% noa iho o te whenua ka pāngia ā-tinana e ngā taputapu, engari he iti rawa hoki te wāhi tīmatanga.
Ko ngā kaupapa uaua ake ko ngā mea e tata ana ki ngā awaawa, ki ngā taha o ngā ngahere tawhito, ki ngā whenua rānei e tautoko ana i te kanorau o ngā nohonga whai tikanga. I reira, ka whaiti te āputa i waenga i te turanga me te whāinga, ka uaua ake te whiwhi i ngā hua katoa, ā, ka nui ake ngā hua o te hē o te wāhanga whakatūnga. Ko ngā kaupapa pēnei te wāhi e tino kitea ai ngā āputa hanganga i roto i te whakahaere a te umanga i te BNG.
Ngā āputa kāore tetahi e hiahia ana ki te kōrero mōna
He maha ngā ringa e tukuna ana te tukunga o te BNG ki tētahi papa rā: ko te kaiwhakawhanake e hoahoa ana i te kaupapa matua taiao ki roto i te tono whakamahere, ko te kaiwhakatū EPC e whakatō ana, e whakatū ana hoki i te kāinga noho i te wā hangahanga, me te kaiwhakarato Whakahaere me te Tiaki (O&M) e whakahaere ana i te papa mō ngā tekau tau e rua ki te toru e whai ake nei.
Kei te mahi tonu ia o ēnei rōpū ki tā rātou kirimana. Ko te raruraru, ko ngā kirimana katoa, kāore anō kia honoa hei pūnaha taurite, paerewa hoki mō te whakatutuki i ngā putanga BNG me te pono i roto i te wā. Kāore anō kia puta ngā whakatenatena me ngā aukati kirimana kia tino angitu ai a BNG.
He aha te BNG e hiahiatia ana mō ngā huringa hanganga nui?
Mai i Noema 2026, ka noho ko te BNG hei ture mō ngā Kaupapa Hanganga Hira ā-Motu, tae atu ki ngā hanganga pūngao nui. Mō te nuinga o ngā kaiwhakawhanake pūngao rā tauine-ratonga kua tuku BNG i runga i te hiahia, kāore tēnei e tohu ana i tētahi huringa nui o te mahi. Ko tāna e tohu ana ko te ahunga o te haere: Ka piki haere te aro turuki i ngā putanga BNG, ā, ka uaua haere te wareware i te āputa i waenga i ngā mea kua tuhia i te wā whakamahere me ngā mea kua tukuna i te whenua.
He ōrite te anga NSIP hou; e pā ana ki ngā nohonga kua pāngia, kaua ki ngā tapuwae katoa o te papaanga, ā, kei roto ko te whakahaere māmā ake i te whakararuraru rangitahi, engari e tohu mārama ana kei te iti haere te tumanako mō ngā mahi pai tūao. He wā tō te umanga ki te anga whakamua i taua panonitanga, kaua ki te mau i a ia.
He aha te āhua o te pai, me ngā mea me whakarerekē
Ki tā mātou whakaaro, ehara i te mea ko te whakautu he ture anō, engari kāore anō kia oti. Ki tā mātou whakaaro, ko te whakautu he whakaaetanga pai ake i waenganui i ngā rōpū e hiahia ana kia tika tēnei, me te tautoko i tētahi kōrero pono a te umanga mō ngā wāhi e hapa ana ngā anga o nāianei. Ko te whai wāhitanga ki te tuku pūngao ma ki te whatunga hiko me te whakaora anō i ngā kāinga noho taketake, he mea e kore e taea te mahue.
Me te maumahara ki tēnā, anei ngā mea e whakaaro ana mātou ka taea te āwhina i te hono i ngā mea katoa:
Ngā whānuitanga o te whakatūnga rauropi e toro atu ana ki tua atu i te whakatōnga tuatahi.
Me whakauru ki ngā kirimana O&M ngā kawenga kua tautuhia mō te aroturuki, te whakaora, me te whakahaere urutau i roto i ngā tau tuatahi e toru ki te rima o te whakatūnga o te nohonga, te wā e puta ai te nuinga o ngā hapa, me te wā e tino whai hua ai te wawaotanga.
He mārama ake te tohatoha utu mō ngā ngoikoretanga e pā ana ki te āhuarangi.
Ina kino te nohonga tūturu i ngā āhuatanga kino o te rangi, me mārama te tuhi i te herenga ki te whakahoki mai i roto i ngā whakaaetanga, kaua e waiho hei kōrero whakararuraru i muri i te meka.
Te whakaurunga rauropi mō te whakahaere me te tiaki i te taiao mō te wā roa.
Ehara te whakahaere i te kanorau koiora me te whakahaere rawa i ngā kaupapa motuhake i runga i tētahi wāhi e whakahaerehia pai ana. Ko te kaiwhakarato O&M te mea tino pai ki te tautuhi me te urupare ki ngā huringa nohonga, engari mēnā anake ka whakaatahia taua kawenga e tā rātou whānuitanga, taputapu, me ngā anga pūrongo.
He tautoko pai ake mō te umanga aroturuki rauropi.
He tono tēnei nā te umanga whānui, ehara i te tono kirimana. Ko te korenga o ngā tohunga rauropi he raruraru hanganga ka whakararu i ngā putanga BNG puta noa i te rāngai kia whakatikahia rā anō. Mā ngā ara whakangungu, te whakaurunga pai ake o te hangarau aroturuki mamao, me ngā ara tono mārama ake mō te aroturukitanga papaanga mō te wā roa ka āwhina katoa.
Tō mātou tūranga
Kāore mātou e tuhi ana i tēnei nā te mea kua mārama katoa mātou. Kei te tuhi mātou nā te mea kua kite mātou i ngā mea ka puta ina kore ēnei āputa e arohia: ngā momo taketake utu nui kāore e ora, te aroturuki kāore e tutuki, me ngā herenga a te BNG kei runga pepa i muri i te huringa o ngā āhuatanga i taea ai te whakatutuki. I tēnei wā, tera pea ka waiho tēnei hei take mō ngā kaipupuri rawa ina tae mai ngā kaiwhakahaere me te pātai he aha i 10 kiromita noa iho te roa o ngā taiepa hou, i te mea me 15, me te aha rānei kua riro atu ngā tipu katoa i whakatōkia e koe i tērā tau.
He mārama te aronga ture. Kei reira te arorau arumoni. Ā, kāore e hiahiatia he take taiao; ka taea e ngā wāhi pūngao rā i runga i ngā whenua tawhito kotahi te whakatipu, te whenua parauri rānei te tino whakarerekē i te kanorau koiora o te rohe, mena kua hangaia ngā pūnaha e karapoti ana i a rātou kia tutuki pono ai tēnā.
Kei te hiahia mātou ki te kōrero ki ngā kaipupuri rawa, ki ngā kaiwhakawhanake, me ngā kiritaki O&M e hiahia ana ki te hanga whakaaetanga e tutuki ai ngā herenga a te BNG mō te wā roa. Ehara i te mea he mea whakahau kia pērā mātou. Nā te mea koinei te huarahi tika ki te mahi.